طراحی مرکز محله سنگلج (محدوده درخونگاه) با رویکرد روانشناسی محیطی [Persian Thesis]

حامد عابدینی

شناسگر رکورد: ۱۵۹۹۳
رشته تحصیلی: معماری
عنوان: طراحی مرکز محله سنگلج (محدوده درخونگاه) با رویکرد روانشناسی محیطی
نويسنده: حامد عابدینی
استاد راهنما : دکتر سیمون آیوازیان
مقطع تحصیلی : کارشناسی ارشد
دانشگاه : خاتم
تاریخ دفاع : ۱۳۹۸
چکیده: بافتهای فرسوده در شهرهای بزرگ بهموجب مشکلات و معضلات عدیدهای که با آنها دستبهگریبان هستند، همواره موردتوجه پژوهشگران و صاحبنظران حوزههای مربوطه بودهاند. عموم مشکلات این قبیل بافتها در طول زمان و به خاطر تغییرات کالبدی و اجتماعی و همچنین عدم اتخاذ تصمیمات مناسب جهت پاسخگویی فضاهای محله به نیازهای روزمره ساکنین آن ایجادشده است. امروزه محیط این قبیل محلهها با چالشهای فرهنگی، اجتماعی و کالبدی روبرو بوده که نیازمند ارائه راهکارهای مناسب جهت ارتقا سطح کیفیت محیطی در آنها هستند. در کنار چنین مشکلاتی، به دلیل شرایط محیط و عدم برنامهریزی مناسب، کمبود فضاهای جمعی در بافتهای فرسوده بسیار محسوس است. وجود فضاهایی که ضامن حیات جمعی و شکلگیری ارتباطات اجتماعی شهروندان باشد خود میتواند در رفع بسیاری از معضلات مفید واقع شود. مراکز محله مهمترین این قبیل فضاها در مقیاس محلات بوده که امروزه مورد بیتوجهی قرارگرفته و جایگزین مناسبی برای آن ارائه نگردیده است. از طرفی توجه به دانش روانشناسی محیطی بهعنوان علم بررسیکننده رابطه انسان و محیط و تأثیرات متقابل آنها بر یکدیگر، جهت یافتن راهکارهای بهبود کیفیت محیطی محلات فرسوده امری مهم تلقی میگردد. بهواقع در بافتهای فرسوده، محیط کالبدی و اجتماعی محله به علت اوضاع نابسامان خود در بیشتر موارد بر روی مخاطبین و شهروندان اثرات منفی داشته و موجب بروز معضلات گوناگونی گردیده است. در این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی به بررسی مبانی نظری پژوهش در ارتباط با محله، مرکز محله، بافت فرسوده و دانش روانشناسی محیطی پرداخته و پسازآن مؤلفههای محیطی مؤثر بر شکلگیری فضاهای جمعی در بافتهای فرسوده مستخرج گردیدهاند. در مرحله بعد این مؤلفهها در محله نمونه موردی (محله سنگلج) موردسنجش قرار میگیرند. این مؤلفههای اثرگذار بر فضاهای جمعی شامل : اجتماعپذیری، امنیت محیطی و پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی، غنای حسی و زیباییشناسی حواس و مؤلفه حس تعلق میباشند. مؤلفهها توسط معیارها و شاخصههایی که متناسب با بستر پژوهش انتخابشدهاند در نظر گرفتهشده تا بتوان به مناسبترین راهکارها رسید. در مرحله فرآیند طراحی نظر به پژوهشهای صورت گرفته، محدوده موردمطالعه انتخابشده و با توجه به ویژگیهای بافت و شرایط محیطی حاکم، به اصلاح بافت در جهت ارتقا کیفیت محیطی پرداخته و بستر مناسب جهت شکلگیری فضای جمعی و کاربری فرهنگی مجاور آن ایجاد گردیده است. در مرحله آخر پیشنهاد طرح موردنظر با توجه به زمینه و مطالعات ارائه گردیده است.
واژگان کلیدی: بافت فرسوده، روانشناسی محیطی، فضای جمعی، کیفیت محیطی
Copyright 2026 by Payam Hannan co ltd. PayamLib.com