بررسی تاثیر تغییرات نرخ ارز، نرخ تورم و نرخ سود بر بازار سهام [Persian Thesis]

محمدعلی عابد بیجرودکلی

شناسگر رکورد: ۵۲۸۱۳
رشته تحصیلی: برنامه ریزی سیستم های اقتصادی
عنوان: بررسی تاثیر تغییرات نرخ ارز، نرخ تورم و نرخ سود بر بازار سهام
نويسنده: محمدعلی عابد بیجرودکلی
استاد راهنما : دکتر محمدرضا عبداللهی
مقطع تحصیلی : کارشناسی ارشد
دانشگاه : خاتم
تاریخ دفاع : ۱۴۰۴
چکیده: هدف این پژوهش بررسی نحوه اثرگذاری و انتقال نوسانات متغیرهای کلان اقتصادی به نوسانات شرطی بازار سهام ایران است. با توجه به ویژگی‌های ساختاری اقتصاد ایران (تورم مزمن، شوک‌های ارزی و تغییرات سیاستی) و همچنین نقش پررنگ نااطمینانی در رفتار سرمایه‌گذاران، تمرکز تحقیق صرفاً بر میانگین بازده نبوده، بلکه بر پویایی ریسک و هم‌حرکتی‌های زمان‌متغیر میان بازارها متمرکز شده است. برای این منظور از چارچوب گارچ چندمتغیره با ساختار BEKK استفاده شد تا واریانس‌ها، کوواریانس‌ها و همبستگی‌های شرطی به‌صورت درون‌زا و پویا برآورد شوند و امکان تحلیل سرریز شوک و سرریز نوسان بین متغیرها فراهم گردد. به دلیل محدودیت دسترسی به برخی داده‌ها در افق بلندمدت، طراحی تجربی در قالب دو سناریو انجام شد: سناریوی اول (مدل کامل) در بازه ۷/۱۳۹۴ تا ۹/۱۴۰۴ شامل بازده شاخص کل، شاخص هم‌وزن و چهار شاخص بخشی (بانک، فلزات اساسی، شیمیایی و پالایشی) به‌همراه رشد نرخ ارز، تورم و تغییرات نرخ سود بازار (مبتنی بر بازده اوراق خزانه اسلامی) است؛ و سناریوی دوم (مدل با بازه زمانی طولانی‌تر) در بازه ۱/۱۳۹۰ تا ۹/۱۴۰۴ با حذف شاخص هم‌وزن و نرخ سود، شامل شاخص کل و چهار شاخص بخشی به‌همراه رشد نرخ ارز و تورم برآورد شد. یافته‌ها نشان می‌دهد نوسانات نرخ ارز و تورم در هر دو سناریو نقش معناداری در رفتار ریسکی سیستم داشته و خوشه‌بندی و ماندگاری نوسان‌ها در تعامل با بازار سهام قابل مشاهده است؛ همچنین روابط ریسکی میان متغیرهای کلان و شاخص‌های سهام ثابت نبوده و همبستگی‌های شرطی در طول زمان تغییر می‌کند. در مورد نرخ سود بازار، نتایج سناریوی اول بیانگر حضور آن در دینامیک مشترک ریسک است، اما به دلیل نبود امکان استحکام‌سنجی در سناریوی دوم، نتیجه‌گیری درباره آن به‌صورت «تأیید مشروط» گزارش می‌شود. از منظر اقتصادی، انتقال شوک‌های کلان به نوسانات شرطی سهام عمدتاً از مسیر افزایش نااطمینانی و بازقیمت‌گذاری ریسک رخ می‌دهد و در دوره‌های تشدید بی‌ثباتی کلان، هم سطح نوسان سهام و هم شدت هم‌حرکتی ریسک‌ها افزایش می‌یابد. بر مبنای نتایج، کاهش نوسانات ارزی، کنترل تورم و تقویت هماهنگی سیاستی، می‌تواند به کاهش ریسک سیستماتیک بازار سهام کمک کند؛ همچنین توسعه بازار بدهی و شکل‌دهی منحنی بازده شفاف برای مدیریت شوک‌های نرخ سود، به‌عنوان مکمل سیاست‌های کلان قابل توصیه است.
واژگان کلیدی: بازار سهام ایران
نرخ سود بازار
تورم
نرخ ارز
سرریز نوسان
MGARCH–BEKK
Register Number Part3 Version Volume Part Part2 Reference Call Number lended Date Back Description
285087 1
Copyright 2026 by Payam Hannan co ltd. PayamLib.com