تحلیل انتقادی نظریه فقهی تجویز ارتشا در مقام احقاق حق [پايان نامه فارسي]

عاطفه مولوی

شناسگر رکورد: ۲۰۰۶۹
رشته تحصیلی: حقوق مالی-اقتصادی
عنوان: تحلیل انتقادی نظریه فقهی تجویز ارتشا در مقام احقاق حق
نويسنده: عاطفه مولوی
استاد راهنما : دکتر محمدباقر پارساپور
مقطع تحصیلی : کارشناسی ارشد
دانشگاه : خاتم
تاریخ دفاع : ۱۳۹۹
چکیده: در این پژوهش سعی شده است که با فحص و ملاحظه ادله و مبانی نظریه تجویز ارتشا در مقام احقاق حق در فقه و طرح نظریات مختلف فقها و حقوقدانان در این زمینه، به تصویر جامعی از نظریه جواز ارتشا در مقام احقاق حق در لسان دین و قانون برسیم و دلایل موافقان و مخالفان نظریه مذکور را ذکرکنیم. در ادامه به دلایل هر یک از موافقان و مخالفان این نظریه و بیان مستندات دلایلشان خواهیم پرداخت و در پی آن نیز امکان یا عدم امکان اجرای این نظریه و مادهی قانونی مربوط به آن در دستگاه قضا، خدمات دولتی و همچنین بخش خصوصی به طور جداگانه مطرح شده است. در پایان با بررسی دقیق این نظریه و نقدهای وارد بر آن به این نتیجه رسیدیم که اطلاق روایات مربوط بر حرمت رشوه جایی برای جواز ارتشا باقی نمیگذارد همچنین دلایل قائلان به جواز رشوه و تمسک ایشان به روایات و قاعده نفی عسر و حرج برای اثبات نظرشان خالی از نقد و اشکال نیست زیرا ممکن است حجیت امارات را در قضاوت زیر سوال ببرد و همچنین حدیث مربوط به جواز ارتشا در مقام احقاق حق مربوط به برههی خاصی از تاریخ شیعیان است و قابل تسری به جامعه امروز با شرایط متفاوت نیست. با شرح دلایل مذکور در پایان تحقیق به این نتیجه خواهیم رسید که قانون مجازات ایران در خصوص مادهی جواز ارتشا فرد ذی حق باید اصلاح شود و به همان ماده جواز قانون شکنی فرد مضطر در هنگام اضطرار اکتفا کند و همچنین چنین نتیجه گیری شده که از آنجا که تنها فردی میتواند رشوه بپردازد که مضطر باشد خواه دارای حق باشد یا نباشد بنابراین معیار جواز پرداخت رشوه همان معیار جواز انجام عمل خلاف قانون فرد مضطر است و با بررسیهایی که انجام شد مشخص شد معیار جواز عمل غیر قانونی مضطر معیار نوعی است تا از رهگذار این نتیجه دادرس بتواند در تطبیق حکم جواز رشوه با فرد راشی مدعی ذی حق بودن و مضطر بودن به حکم عادلانهای دست یابد و همچنین با تضییق این روزنه قانونی راه را برای افراد سودجو ببندد. واژههای کلیدی: رشوه، جواز ارتشا، راشی، احقاق حق، اضطرار
شماره ثبت جزء نسخه جلد بخش قسمت مرجع شماره بازیابی در دست امانت تاریخ بازگشت ملاحظات
283944 1
Copyright 2026 by Payam Hannan co ltd. PayamLib.com