مطالعه پدیدارشناسانه تجربه سوگ پیچیده در بازماندگان متوفیان ناشی از خودکشی [پايان نامه فارسي]

زهرا پروار

شناسگر رکورد: ۵۲۳۹۸
رشته تحصیلی: روانشناسی بالینی
عنوان: مطالعه پدیدارشناسانه تجربه سوگ پیچیده در بازماندگان متوفیان ناشی از خودکشی
نويسنده: زهرا پروار
استاد راهنما : دکتر ماندانا نیکنام
مقطع تحصیلی : کارشناسی ارشد
دانشگاه : خاتم
تاریخ دفاع : ۱۴۰۴
چکیده: هدف پژوهش حاضر، واکاوی تجربه زیسته سوگ پیچیده در بازماندگان متوفیان ناشی از خودکشی در بستر فرهنگی–اجتماعی ایران بود. با توجه به ماهیت انگ‌بار خودکشی و نقش عوامل اجتماعی در تداوم یا تشدید سوگ، این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری (IPA) انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۸ نفر از بازماندگان (خواهر، برادر، فرزند یا والد) بودند که تجربه فقدان عزیز خود بر اثر خودکشی را داشتند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش اسمیت تحلیل شد. تحلیل داده‌ها به استخراج شش مضمون اصلی انجامید: «شکست واقعیت و تعلیق پذیرش»، «خشم، گناه و فرسایش وجودی»، «سوگ فروخورده و فرسودگی نقش‌ها»، «انگ و قضاوت اجتماعی به‌مثابه درد ثانویه»، «بازطراحی هویت، روابط و معنا» و «حرکت به سوی رهایی هیجانی و رشد». یافته‌ها نشان داد تجربه سوگ پیچیده در بازماندگان خودکشی، فرآیندی چندلایه و تعلیقی است که در آن هیجان‌های متعارض، فشار نقش‌های خانوادگی، سکوت و پنهان‌کاری فرهنگی و تلاش برای معنا‌سازی به‌طور هم‌زمان حضور دارند. بازماندگان در آغاز سوگ با ناباوری، پرسش‌های بی‌پاسخ و فقدان فرصت خداحافظی مواجه می‌شوند؛ اما در ادامه، برخی از آنان از طریق بازسازی روابط، مرزبندی عاطفی، پذیرش ابهام و کنش‌های معنادار، مسیرهایی برای ادامه زندگی و سازگاری نسبی می‌یابند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد سوگ پیچیده در بازماندگان خودکشی صرفاً تجربه‌ای فردی نیست، بلکه در تعامل با بافت خانوادگی، فرهنگی و اجتماعی ساخته و تثبیت می‌شود. این یافته‌ها بر ضرورت طراحی مداخلات روان‌شناختی و اجتماعی حساس به فرهنگ، کاهش انگ اجتماعی و تقویت حمایت معتبر برای بازماندگان خودکشی تأکید دارد.
واژگان کلیدی: سوگ پیچیده
بازماندگان خودکشی
تجربه زیسته
عوامل اجتماعی
پدیدارشناسی تفسیری
شماره ثبت جزء نسخه جلد بخش قسمت مرجع شماره بازیابی در دست امانت تاریخ بازگشت ملاحظات
284945 1
Copyright 2026 by Payam Hannan co ltd. PayamLib.com