واکاوی اثر فناوری‌های نوین (با تکیه بر سازه) در معیارهای زیبایی‌شناسی معماری معاصر ایران (1420-1370) با استفاده از الگوی آینده‌پژوهی [پايان نامه فارسي]

الهام کریمی خیرآبادی

شناسگر رکورد: ۵۲۴۱۵
رشته تحصیلی: معماری
عنوان: واکاوی اثر فناوری‌های نوین (با تکیه بر سازه) در معیارهای زیبایی‌شناسی معماری معاصر ایران (۱۴۲۰-۱۳۷۰) با استفاده از الگوی آینده‌پژوهی
نويسنده: الهام کریمی خیرآبادی
استاد راهنما : دکتر داراب دیبا
دکتر سیمون آیوازیان
مقطع تحصیلی : دکتری تخصصی
دانشگاه : خاتم
تاریخ دفاع : ۱۴۰۴
چکیده: پژوهش حاضر با عنوان «زیبایی‌شناسی تکنولوژیک و سازه‌محور در معماری معاصر ایران (۱۳۷۰–۱۴۲۰) با رویکرد آینده‌پژوهی» به واکاوی نقش و جایگاه فناوری‌های نوین سازه‌ای در بازتعریف معیارهای زیبایی‌شناسی معماری معاصر کشور می‌پردازد. پرسش اصلی تحقیق آن است که چگونه نوآوری‌های فناورانه در حوزه سازه، از طراحی پارامتریک و مصالح هوشمند گرفته تا مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) و ساخت دیجیتال، توانسته‌اند به خلق الگوهای نوین زیبایی‌شناسی منجر شوند و چه نسبتی با هویت، معنا و تجربه فضایی در معماری ایران دارند. روش تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی با رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی) است. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای ۴۰ پروژه شاخص معماری معاصر ایران (۱۳۷۰–۱۴۰۲)، مطالعات اسنادی، مصاحبه دلفی با خبرگان و تحلیل نرم‌افزاری Atlas.ti و MicMac گردآوری شده‌اند. چارچوب مفهومی پژوهش بر محورهایی همچون عملکرد انعطاف‌پذیر و خدمات بیرونی، فرآیند و انعطاف‌پذیری، الهام از طبیعت، ادغام با بستر و شبکه‌های انتزاعی و ماژولار استوار است. یافته‌ها نشان می‌دهد که زیبایی‌شناسی در معماری معاصر ایران فراتر از تقابل سنتی فرم و عملکرد، در تعامل عوامل عملکردی، ادراکی و حسی بازتعریف شده است. به‌طور خاص، پروژه‌ها در شش دسته‌ی زیبایی‌شناختی قابل طبقه‌بندی‌اند: فرم‌محور تکنولوژیک (برج میلاد، برج‌های آسمان تهران)، معناگرا و حافظه‌محور (سفارت ایران در توکیو، نظام مهندسی قزوین)، زمینه‌گرا و بوم‌گرا (برج‌های دوقلوی کیش، بانک مسکن کرمان)، تجربه‌محور و چندحسی (پل طبیعت، پردیس سینمایی ملت)، نوآورانه و شگفت‌آور (برج جام، سفارت ایران در برلین) و عملکردگرا و منعطف (ایران‌مال، ساختمان بیمه مرکزی). همچنین، از منظر فناوری، الگوهایی نظیر پیشرفته و یکپارچه‌سازی سازه‌ای، عملکردگرا و سازگار با محیط، در خدمت تجربه کاربری، نوآوری و فرم‌های خلاقانه و متعادل و سنتی‌نگر استخراج گردید. تحلیل پیشران‌های آینده نشان می‌دهد که عواملی چون تغییرات اقلیمی، تحولات فناورانه، گرایش‌های جهانی طراحی، و ضرورت حفظ هویت فرهنگی مسیر معماری ایران را در دهه‌های آتی تعیین می‌کنند. بر اساس الگوی سناریونویسی، چهار چشم‌انداز محتمل برای آینده ترسیم شد: رشد تکنولوژیک و جهانی‌شدن، حفظ هویت ملی با رویکرد نوآورانه، بازگشت به اصول ساده‌تر و سازگاری اقلیمی–اجتماعی. نتیجه‌گیری پژوهش آن است که آینده معماری ایران در گرو تلفیق هوشمندانه فناوری با معنا و بستر فرهنگی است. سازه در این میان از ابزار فنی به زبان بیانی معماری بدل می‌شود؛ زبانی که از طریق آن می‌توان پویایی، هویت و حس مکان را بازآفرینی کرد. بدین‌سان، راهبرد مطلوب، ایجاد توازن میان نوآوری تکنولوژیک، معناگرایی، پایداری و تجربه حسی است؛ مسیری که شکاف میان تکنولوژی و فرهنگ را کاهش داده و معماری‌ای معاصر، پایدار و هویت‌مند برای قرن جدید رقم خواهد زد.
واژگان کلیدی: فناوری‌های نوین
سازه
زیبایی‌شناسی معماری
معماری معاصر ایران
آینده‌پژوهی
شماره ثبت جزء نسخه جلد بخش قسمت مرجع شماره بازیابی در دست امانت تاریخ بازگشت ملاحظات
284955 1
Copyright 2026 by Payam Hannan co ltd. PayamLib.com