فاصله جغرافیایی و محدودیت در انتخاب دانشگاه: تحلیل عوامل اقتصادی – اجتماعی در ایران [پايان نامه فارسي]

سپهر حسنوند

شناسگر رکورد: ۵۲۴۴۴
رشته تحصیلی: توسعه اقتصادی و برنامه ریزی
عنوان: فاصله جغرافیایی و محدودیت در انتخاب دانشگاه: تحلیل عوامل اقتصادی – اجتماعی در ایران
نويسنده: سپهر حسنوند
استاد راهنما : دکتر صابر احمدی رنانی
دکتر سپهر اکباتانی
مقطع تحصیلی : کارشناسی ارشد
دانشگاه : خاتم
تاریخ دفاع : ۱۴۰۴
چکیده: انتخاب محل تحصیل در آموزش عالی یکی از تصمیم‌های مهم زندگی آموزشی دانشجویان است که می‌تواند پیامدهای بلندمدتی برای دسترسی به فرصت‌های آموزشی، کیفیت سرمایه انسانی و نابرابری‌های اجتماعی داشته باشد. این پژوهش به بررسی عوامل تعیین‌کننده انتخاب محل تحصیل در آموزش عالی با تمرکز بر مهاجرت آموزشی دانشجویان می‌پردازد و به‌طور خاص نقش عوامل اقتصادی، آموزشی، خانوادگی و ویژگی‌های شهری را در این تصمیم‌گیری تحلیل می‌کند. هدف اصلی تحقیق، شناسایی انگیزه‌ها و موانع مؤثر بر انتخاب تحصیل در شهری غیر از محل سکونت و بررسی تفاوت‌های جنسیتی در این فرآیند است. برای دستیابی به این هدف، از دو پیمایش مکمل انجام‌شده میان دانشجویان ورودی دانشگاه‌ها در ایران استفاده شده است. داده‌ها شامل اطلاعات مربوط به ویژگی‌های فردی و خانوادگی دانشجویان، ترجیحات آموزشی، نگرش والدین، شرایط اقتصادی و ارزیابی آنان از ویژگی‌های شهر و دانشگاه مقصد است. در بخش تحلیلی، علاوه بر تحلیل توصیفی، از یک مدل لاجیت رتبه‌ای مبتنی بر سناریوهای فرضی انتخاب دانشگاه به‌منظور ارزیابی تمایل دانشجویان به جابه‌جایی مکانی بر اساس ویژگی‌های مختلف شهر و دانشگاه استفاده می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که کیفیت بالاتر دانشگاه و امکان تحصیل در رشته مورد علاقه، مهم‌ترین عوامل انگیزشی برای انتخاب تحصیل در شهری غیر از شهر محل سکونت هستند. در مقابل، هزینه‌های بالای زندگی و رفت‌وآمد و همچنین محدودیت در دسترسی به خوابگاه‌های دانشجویی، اصلی‌ترین عوامل بازدارنده مهاجرت آموزشی محسوب می‌شوند. نتایج همچنین حاکی از آن است که دانشجویان زن به‌طور معناداری تمایل کمتری به مهاجرت آموزشی دارند؛ امری که می‌تواند به تداوم شکاف‌های جنسیتی در دسترسی به دانشگاه‌های باکیفیت‌تر منجر شود. دانشجویان زن گزارش می‌کنند که حمایت کمتری از سوی والدین برای تحصیل در شهرهای دیگر دریافت می‌کنند و هزینه‌های اقتصادی را مهم‌ترین دلیل مخالفت والدین می‌دانند. این یافته با انگیزه‌های ضعیف‌تر برای سرمایه‌گذاری در سرمایه انسانی دختران سازگار است. با این حال، شواهدی مبنی بر نسبت دادن مخالفت والدین به کنترل اجتماعی یا نگرش‌های محافظه‌کارانه جنسیتی مشاهده نمی‌شود. در ارزیابی ویژگی‌های شهری مؤثر بر انتخاب محل تحصیل، عامل امنیت به‌ویژه برای دانشجویان زن از اهمیت بالایی برخوردار است. نتایج مدل لاجیت رتبه‌ای نشان می‌دهد که دانشجویان تمایل بالایی به پرداخت برای امکان تحصیل در رشته مورد علاقه، سکونت در خوابگاه‌های دانشگاهی و بهره‌مندی از امکانات کلان‌شهری دارند. این یافته‌ها می‌تواند برای سیاست‌گذاری در حوزه آموزش عالی، توسعه زیرساخت‌های دانشجویی و کاهش نابرابری‌های آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.
واژگان کلیدی: انتخاب محل تحصیل
مهاجرت آموزشی
نظرسنجی
شکاف جنسیتی
مدل لاجیت رتبه‌ای
شماره ثبت جزء نسخه جلد بخش قسمت مرجع شماره بازیابی در دست امانت تاریخ بازگشت ملاحظات
284963 1
Copyright 2026 by Payam Hannan co ltd. PayamLib.com